KOŚCİUSZKO

(Tadeusz), Polonyalı yurtsever (Mereczowsczyźna, Litvanya, 1746 – Solothurn, İsviçre, 1817). 1774’e kadar Varşova, Almanya, Versailles ve Brest’ te harp sanatı okudu. Mutsuz bir aşk serūveni sonunda Amerikalı isyancılara katıldı. İstihkam albayı oldu (1776), West Point’i tahkim etti ve Kongre tarafından tuğ. generalliğe yükseltildi (1783) ve amerikan vatandaşlığına kabul edildi. Polonya’ya döndükten sonra, gene orduya alındı ve ekim 1789’da tuğgeneral oldu. Ruslara karşı yapılan savaşta Dubienka’da (temmuz 1792) kendini gösterdi. Kralla anlaş. mazlığa düşerek istifa etti. Uzunca bir süre yurt dışında kaldı (Fransa’da (Yasama meclisi kendisini fransız vatandaşlığına aldı), Almanya’da), Kraków’u ayaklandırarak (24 mart 1794) Rusları Racławice’de yendi (4 nisan), Berlin ve Viyana’nın tarafsızlılığını elde edemeyince, Prusyalılar’ı Varşova kuşatmasını kaldırmaya zorladı (5 eylūl). Fakat 10 ekim 1794’te Maciejowice’de Prusyalılara ve Ruslara yenildi. 1796’ya kadar tutsak kaldı. Bir süre ABD’ de oturdu (ağustos 1797-mayıs 1798). sonra Paris’e yerleşti (1798), burada askerlik teknikleri üzerine çeşitli yapıtlar yayımladı, Viyana kongresi’nde Polonya’yı savundu.