KOSSUTH (Lajos)

Macar siyaset adamı (Monok, Zemplén kontluğu, 1802 – Torino 1894). Sonradan yoksullaşan soylu bir ailenin oğluydu. Avukatlık yaptı, sonra Diyet’te milletvekili oldu. Bu meclis tartışmalarını Diétai lapok’ta yayımladığı gerekçesiyle dört yıl hapis cezasına çarptırıldı. 1840’ta affedildi. Macaristan’ın tam bağımsızlığını istediği Pesti Hirlap’ı çıkardı. Avusturya mallarının boykotunu öngören bir Savunma derneği kurdu, bu onun 1847’de Diyet’e yeniden seçilmesini sağladı; burada radikallerin liderliğini üstlenen Kossuth feodal hakların kaldırılmasını, köylülüğün feodal bağımlılıktan kurtarılmasını, basın özgürlüğünü ve Avusturya karşısında en geniş siyasal bağımsızlığı savundu. Devrimin patlak vermesinden sonra anayasanın hazırlanmasına katkıda bulundu ve Batthyány hükümetinde Maliye bakanlığına getirildi (mart 1848). Kossuth, Macaristan’da herkes için vergi zorunluğunu ve tazminat karşılığında feodal yükümlülüklerin kaldırılmasını sağladı. Ama ulusal azınlıklar, yeni macar hükümetine karşı ayaklandı ve Viyana sarayı Macaristan’a tanınan liberal ayrıcalıkları geri almaya çalıştı. Tüm yetkileri elinde toplayan Kossuth, ekim ayında Viyana ile ilişkilerini kesti. Savunma komitesi başkanı oldu ve yeni kazanılan bağımsızliği kurtarmak için gerçek bir diktatörlük uyguladı. Peşte’nin Avusturya kuvvetlerince alınmasından sonra Debrecen’e çekilen Kossuth hükümeti, yapılan oylamayla Habsburglar’ın düşürülmesi ve tam bağımsızlık kararının çıkarılmasını sağladı (14 nisan 1849). Artúr Görgey’in yeniden örgütlediği Macar ordusu mart ve nisan 1849’da başarılı bir karşı saldırıya geçti (Buda’nın geri alınması). Ama Rus müdahalesi (temmuz 1849’da Macarlar’ın Peşte’yi boşaltması) Kossuth’u, 11 ağustosta istifa etmek ve Türkiye’ye, sonra Londra’ ya sığınmak zorunda bıraktı; yerine geçen Gorgey de, Kossuth’un istifasından iki gün sonra Világos’ta teslim oldu. Kossuth, Italya savaşı sırasında (1859) bir macar lejyonu kurmaya girişti, ama harekâtın hızla gelişmesi nedeniyle bu birlikten yararlanamadı. Bir süre ABD’de kaldıktan sonra, affedilmeyi reddetti ve Torino’ya çekildi.